این صحفه را با اینترنت اکسپلورر باز کنید!
نوشته آرمان حسینی • 23 خرداد 1390
امروزه مهمترین بخش هر شرکت و ارگانی، سایت اینترنتی (پورتال) آن است. روزانه شاهد تراکنشهای مالی، خرید از فروشگاههای آنلاین مختلف و ثبت نامهای گوناگون بسیار زیادی هستیم که همگی از طریق اين پورتالها انجام میشود. اگر در کشورهای پیشگام در زمینه اینترنت زندگی کنید و يا همين كشورهای مجاور را نگاه نمایید، قادر خواهید بود تا تمام نيازهای خود را به راحتی از طریق اینترنت برطرف کنید و حداکثر کارهای رومزه را از همین روش انجام دهید؛ از خرید وسیلههای گوناگون و تحویل آن درب منزل گرفته تا تمدید بیمه ماشین! صحبت در مورد گستردگی این خدمات و انواع آنها، نیاز به مقالهای جداگانه دارد که در این بحث نمیگنجد و صحبت اصلی ما بر سر چیز دیگری است.

قطعا تا بهحال برایتان پیش آمده که بنا به شرایط کاری و نیازها، سری به سایتهای دولتی و رسمی زده باشید. اگر یک طراح وب یا حتی کاربر عادی، شکل و شمایل این صفحات را مشاهده کند، تا حدی برآشفته خواهد شد. هم اکنون با توجه به نیازها باید حداقل به صورت مداوم به سراغ این سایتها رفت و آنها را همیشه کنترل نمود. این سایتها را از دو نگاه میتوان تفکیک کرد؛ ابتدا از لحاظ طراحی و دوم از نظر امنیت. دو بخشی که کمترین توجه به آن میشود و اهمیت چندانی ندارد.
طراحی:
ضربالمثل معروفی است که میگوید: "چیزی که عیان است؛ چه حاجت به بیان است!" وقتی که شما وارد پورتالهای به اصطلاح رسمی میشوید، چیزی غیراصولیترین کد نویسیها و طرحهای گرافیکی را نمیتوانید مشاهده کنید، شاید در برخی سایتها استثنا وجود داشته باشد اما در کل خبری از طراحی اصولی نیست. هنگام ورود به اکثر این سایتها، نوشتهای را با عنوان "این صحفه را با اینترنت اکسپلورر باز کنید" میبینید که برای کاربران مبتدی زیاد مفهومی ندارد، اما طراحان و کاربران نسبتا حرفهایتر را آزرده میکند.
تصورش را هم نمیتوان کرد که در یک کشور اروپایی و سایتهای رسمی آن، چنین نوشتههایی به کار روند، چرا که مفهوم خاصی ندارند گرچه اصلا نباید در این میان قیاسی انجام داد چون همه چیز متفاوت است. کدهای جاوا اسکریپتی که کل سایتها را فرا گرفتهاند و سرعت بارگزاری را چند برابر میکنند، طراحی ضعیف آیکونها و یا تقسیم بندی قسمتها بر اساس جداول که دیگر منسوخ شده است و برای سایتهای استاتیک هم کاربرد زیادی ندارد، از جمله مواردی نیست که میتوان در بسیار از سایتهای دولتی مشاهده نمود. در این بین باید دو حالت را در نظر گرفت، یا این سایتها با هزینهای حداکثر ۱۰۰ هزار تومانی ساخته میشوند و طراحان خلاقیت زیادی به خرج نمیدهند و یا طراحان بودجه مناسب و دانش فنی مربوط به این کار را در اختیار ندارند. در اين بين نبايد از سيستمهای مديريت محتوای متن باز ( open source) هم بگذريم، چون با توجه به پشتيبانی اسكريپتهای مختلف و ارائه اين سيستمها به زبان فارسی، كار بسياری از افراد سادهتر شده است و با همان قالبهای پيشفرض و تنها در عرض چند ساعت، يك سايت رسمی شروع به كار میكند؛ بدون اينكه نيازی به طراحی قالب و پلاگين توسط افراد حرفهای باشد.
خود سایتها هم به دو بخش تقسیم میشوند که در سایتهای خبری رسمی دولتي، نام خبر را نمیتوان برایش به کار ببریم چون شاید آخرین خبر ارسالی مربوطه به سال گذشته باشد! در بخش دوم که جنبه کاری دارد و در آن ثبت نام انجام میشود و فرمهایی ارسال میشود، کمی وضع تغییر میکند، اگر بخواهید برای دانشگاه ثبت نام کنید، تا صحفه را با اینترنت اکسپلورر باز نکنید، به طرز هوشمندانهای صحفه برایتان باز نمیشود و پیغام داده میشود که صحفه را با این مرورگر باز کنید تا ادامه کار را انجام دهید (هم اکنون پیشرفتههایی صورت گرفته و با مروگرهای دیگر نیز قادر به انجام این کار هستید)؛ در کنار اینها از پایین بودن سرورها و پیغام خطاهای مختلف نیز به راحتی میتوانیم بگذریم! در حال حاضر، سایتهای برخی از بانکها، طراحی نسبتا مناسبی دارند که آنها هم باید این اصول را داشته باشند، چون روزانه کاربران زیادی برای انجام کارهای مالی خود به سایتها سرمیزنند و مسائل مالی هم شوخی بردار نمیباشد! اگر از طراحی اصولی خبری نباشد و اینگونه طرحهای ابتدايي پیاده سازی شود، نباید توقع داشته باشید که در مرورگری به جز IE۶، بتوانید محتواها را به صورت نسبتا منظم مشاهده کنید.
امنیت: در سالیان اخیر، سایتهای متعددی توسط هکرهای محترم هک شده است و جدیدا هم اشتیاقی به هک سایتها نشان نمیدهند، چون تقریبا یک امتحان آسان را در پیش دارند و پروژه تمرینی آنها هم نمیتواند حساب شود! برخی از سایتها بر روی امنیت خود کار کردهاند که حرکت مثبتی است و در آن سو، همان سایتهایی که سال تا سال، صحفه اصلی را هم تغییر نمیدهند و خبرهایشان مربوط به سالهای قبل است و تنها یک دامنه را اشغال کردهاند، به راحتی هک میشوند چون امنیت خاصی ندارند و اطلاعات در سطح پیشرفتهای محافظت نمیشود و یا اصول اولیه امنیت رعایت نمیشود. هر چقدر حجم انجام کارهای اینترنتی در کشوری بیشتر باشد، امنیت اهمیت ویژه تری پیدا میکند و این بخش مستلزم اهمیت بیشتر است، چون بسیاری از اطلاعات مهم، ممکن است با هک در دست هکر بیفتد و برای حفظ امنیت کاربران نیز؛ بهتر است صفحات با اینترنت اکسپلورر باز شود و راههای دیگر توصیه نمیشود! شاید محدود کردن صفحات با نمایش در یک مرورگر خاص و نسبتا کند، یکی از شیوههای اعجاب انگیز در طراحی صفحات و یا تامین امنیت بیشتر کاربران باشد!
امروزه وب سایتها شرکتی و سازمانی، اهمیت وصف نشدنی و غیر قابل انکاری دارند، حجم عمدهای از کارها و اطلاع رسانیها، توسط این پورتالها انجام میشود و لازمه اساسی در این ميان، طراحی اصولی و در دسترس بودن همیشه آنها است، شاید فقط نوشتن آدرس سایت بر روی بنرها و تبلیغ آنها، بدون هیچ محتوایی و صرفا جهت تبلیغ، کار کاملا بیهودهای باشد، چون کمکی به کاربر نمیکند و صفحات قدیمی و سنگین در این بخشها، جای خشک کرده است. هم اکنون به جز برخی از سایتهای رسمی و دولتی که کمی به فکر اصول اولیه افتادهاند و طراحی اصولی تری دارند؛ مابقی سایتهای مشابه، چیز خاصی برای نمایش ندارند، شاید تنها راه حل این مشکل را بتوان در سپردن کار طراحی این سایتها، بدون واسطه به طراحان حرفهای دانست تا کمی از بار عقب ماندگی در این بخش کم شود.
